Logo Universiteit Utrecht

WND-conferentie

Thema en programma

De 54e WND-conferentie wordt gehouden in het conferentiecentrum NH Leeuwenhorst te Noordwijkerhout op vrijdag 13 en zaterdag 14 december 2019. Organisator is de stichting Werkgroep Natuurkunde Didaktiek (WND).

De conferentie richt zich op alle leraren natuurkunde en NLT in het voortgezet onderwijs, TOA’s, leraren in opleiding en lerarenopleiders.

Thema

Het thema van deze WND-conferentie is Natuurkunde op maat – over hoe je als natuurkundedocent in de les, binnen de mogelijkheden die de school daarvoor biedt, omgaat met verschillen tussen leerlingen in onder andere leerstijl, belangstelling, niveau en behoefte aan zelfstandigheid.

 

Binnen een klas verschillen leerlingen onder andere in leerstijl, belangstelling, niveau en behoefte aan zelfstandigheid. Als de docent daaraan recht doet, zullen meer leerlingen met interesse de les volgen, zullen ze meer bereiken en zich meer ‘gezien’ voelen dan in het geval dat de docent steeds voor iedereen dezelfde leeractiviteiten inplant (Van Bemmel, 2017).

Leerstijl – Bij differentiatie naar leerstijl kan gedacht worden aan het vrijlaten van de standaardvolgorde van theorie bestuderen en opgaven maken en/of practicum doen, maar bijvoorbeeld ook aan ruimte bieden voor zowel verbaal als visueel ingestelde leerlingen en voor algebraïsche en grafische oplosmethoden. Ook onderzoekend leren biedt hier mogelijkheden.

Belangstelling – Veel onderwerpen kunnen – ook naast elkaar – benaderd worden vanuit verschillende invalshoeken: technisch en medisch, of vakstructuur, techniek, dagelijks leven en maatschappij. Daarnaast kan er bij de keuzedomeinen in het examenprogramma sprake zijn van inhoudelijke keuzevrijheid voor de leerlingen. En als meest vergaande variant: leerlinggestuurd onderwijs, uitgaande van wat een leerling zelf wil leren.

Niveau – Een standaardmodel voor differentiatie naar niveau is een indeling in basis-, herhalings- en verdiepingsstof. Bij die verdiepingsstof kan ook gebruik gemaakt worden van het ‘buitenschoolse’ aanbod aan activiteiten van hogescholen, universiteiten, wetenschapsmusea en science centra, maar ook van deelname aan olympiades en andere wedstrijden. Binnen de klas kan gewerkt worden met verschillende leerroutes door de opgaven, met hints en feedback bij probleemoplossen en met benaderingen als ‘hele taak eerst’ en ‘skill tree’. Dat alles al dan niet met ICT als hulpmiddel.

Zelfstandigheid – Differentiatie is ook mogelijk in de mate van zelfstandigheid waarmee leerlingen opdrachten aanpakken: stap-voor-stap deeltaken uitvoeren of meteen aan de slag met de grote taak (eventueel met hints tussendoor, op verzoek).

 

Maar er zijn vast nog wel meer mogelijkheden voor differentiatie door maatwerk dan de hierboven genoemde, zowel in de lessen als binnen de school…

 

Literatuur

Hans van Bemmel (2017). Differentiatie. In Koos Kortland, Ad Mooldijk & Hans Poorthuis (Red.), Handboek natuurkundedidactiek (pp. 66-70). Amsterdam: Epsilon Uitgaven.

 

Het programma van de conferentie bestaat uit plenaire lezingen, keuzelezingen, werkgroepen en een markt.

Lezingen

Eén van de twee plenaire lezingen – een overzicht van theorie en lespraktijk rond differentiatie – wordt gehouden door Lesley de Putter. De spreker voor de tweede plenaire lezing is op dit moment nog niet bekend. De tweeëntwintig korte keuzelezingen (waarvan u er vier kunt kiezen) van docenten en lerarenopleiders bieden uiteenlopende uitwerkingen van het conferentiethema, waaronder differentiatiemodellen in de lespraktijk, maatwerk op inhoud, zelf-differentiatie van leerlingen, niveaudifferentiatie bij begripspracticum, differentiatie bij projectgericht onderwijs en bij praktische opdrachten, leerlingtypen en onderwijsaanpak, feedback op maat, Skill Tree, Kunskapskolan, lezen en beantwoorden van begripsvragen, hele taak eerst en extra-punt opdrachten. De sprekers bij deze keuzelezingen zijn Coen Loermans & Frank Wilbrink, Bart van Dalen, René van Helden, Kees Hooyman, Wouter Spaan, Nele Vandamme & Heleen Bossuyt, Enno van der Laan, Halbe Osinga, Peter Duifhuis, Paul Logman, Karel Langendonck, Mirjam Venneker, Arnold Filius, Ellen van Leeuwen, Christel Balck & Jan Sermeus, Onne Slooten, Gerben Bakker & Stijn Folkerts, Tjerk Susan, Bernard La Rivière, Hans van Bemmel, Gerard Altena en Ruud Brouwer.

Werkgroepen

Ook dit jaar kunt u aan drie werkgroepen deelnemen. Heeft u een idee voor een werkgroep die past bij het conferentiethema of bij een actuele ontwikkeling in het natuurkundeonderwijs, neem dan vóór 1 oktober 2019 via Wilma van Eijsden contact op met Frank Budding.

Leraren en lerarenopleiders die als conferentiedeelnemer twee of drie werkgroepen geven en die het gevoel hebben daardoor duidelijk minder op de conferentie te kunnen ‘halen’, kunnen in aanmerking komen voor een bescheiden korting op de deelnemersbijdrage. Neem daarvoor via Wilma van Eijsden contact op met Koos Kortland.

Markt

Op de markt zullen – zoals altijd – de educatieve uitgeverijen en leermiddelenfirma’s te vinden zijn. Maar deze markt is ook bedoeld als ontmoetingsplaats voor docenten, waar zij hun ideeën over de dagelijkse lespraktijk en hun zelfontwikkelde materialen kunnen uitwisselen. Heeft u iets dat voor uw collega’s interessant of bruikbaar kan zijn, neem dan vóór 22 november 2019 via Wilma van Eijsden contact op met Koos Kortland voor een gratis plaats op de markt.

Themawedstrijd

Aan de conferentie is een themawedstrijd verbonden: heeft u een mooi experiment, een werkvorm of lesmateriaal ontwikkeld dat past bij het thema, dan zien we graag dat u uw werk inzendt voor de prijsvraag en zo mogelijk ook collega’s laat meedelen en wellicht aan het denken zet hoe zij hun leerlingen natuurkunde op maat kunnen geven.

Meer informatie over deze prijsvraag is te vinden op de pagina Themawedstrijd van deze website.

Voorinformatie

Het programma van de conferentie met daarin een overzicht van de keuzelezingen en werkgroepen wordt u – als u zich tijdig heeft ingeschreven – eind november per e-mail toegezonden. U krijgt dan de gelegenheid om via de WND-website in te tekenen op de lezingen en werkgroepen van uw keuze.

Certificaat van deelname

De certificaten van deelname worden in januari 2020 per e-mail verstuurd naar diegenen die daadwerkelijk aan de conferentie hebben deelgenomen.

Algemene informatie

Contactpersoon: Wilma van Eijsden
Adres: WND, Freudenthal Instituut
Princetonplein 5
3584 CC  Utrecht
Telefoon: 030 253 8228 (maandag, woensdag en vrijdag)
E-mail: w.vaneijsden@uu.nl
WND-website: https://www.wndconferentie.nl
ingeschreven in de KvK onder nr: 41181796